Zanim kupisz krewetki, czyli cykl azotowy w akwarium.

Akwaria są rodzajem sztucznego ekosystemu, w którym nie sposób jest uniknąć obiegu azotu. Utrzymanie równowagi tego obiegu jest jednym z podstawowych warunków zachowania zdrowia hodowanych organizmów. Trudności wynikają głównie z faktu, że cykl azotowy w akwariach jest zawsze niepełny, gdyż akwaria są w zasadzie pozbawione organizmów zdolnych wchłaniać azot wprost z atmosfery, oraz bardzo często mają zbyt mało organizmów przekształcających jony amonowe w jony azotanowe.

Źródłem azotu dla akwariów jest w zasadzie wyłącznie pokarm dla ryb i innych zwierząt tworzących jego faunę. W ramach swojego metabolizmu ryby, krewetki i inne organizmy wydalają do wody amoniak, a dokładniej jony amonowe, które zwiększają pH wody. Drugim źródłem amoniaku są gnijące szczątki na ściankach i dnie akwarium.

Wydalane jony amonowe są przekształcane w jony azotynowe i azotanowe przez bakterie z rodzaju Nitrosomonas i Nitrosospira. Azotany, a zwłaszcza azotyny są dla żyjących w akwarium organizmów jeszcze bardziej zabójcze od amoniaku. Za dopuszczalne stężenie azotynów przyjmuje się 0,5 mg/l, a azotanów 50 mg/l. Jony te są jednak łatwo absorbowane przez rośliny wodne, dla których stanowią rodzaj naturalnego nawozu. Oprócz tego rośliny absorbują dwutlenek węgla  i wydalają tlen potrzebny do życia wszystkim organizmom, co jednak nie jest częścią cyklu azotowego.

Problemy z utrzymaniem cyklu.

Aby utrzymać równowagę obiegu azotu w akwarium konieczne jest dokładne ustalenie optymalnych proporcji roślin do zwierząt, oraz zaopatrzenie go w odpowiednią liczbę bakterii przekształcających amoniak w azotany.

Nowo uruchamiane akwarium nie posiada zwykle prawie w ogóle odpowiedniej flory bakteryjnej. W początkowym okresie nawet dobrze zrównoważonego akwarium zwykle wzrasta w nim stężenie amoniaku, które powoduje zahamowanie wzrostu roślin. Oprócz tego rośliny początkowo nie mają dobrych warunków do wzrostu na skutek braku azotanów. Wzrost stężenia amoniaku jest atrakcyjny tylko dla „dzikich” bakterii Nitrosomonas, które są obecne w kurzu, piasku itp. Praca tych bakterii powoduje gwałtowny wzrost stężenia azotynów, co z kolei powoduje gwałtowne namnażanie się bakterii Nitrosospira, skutkujące nadmiernym wzrostem azotanów, którego nie są w stanie skonsumować rośliny, które zwiędły w pierwszym etapie cyklu. Wymiana wody i zasadzenie nowych roślin w akwarium rozpoczyna cały proces od nowa, gdyż razem z wodą ponownie usuwa się większość bakterii azotowych.

Aby „skonstruować” poprawny cykl azotowy w akwarium stosuje się rozmaite sposoby:

– „dojrzewanie akwarium” – które polega na tym, że dodaje się do niego zwierzęta bardzo wolno i stopniowo; kilka małych rybek produkuje odpowiednio niskie stężenie amoniaku, aby było wystarczająco dużo czasu na ustalenie się równowagi cyklu azotowego; potem dodaje się kolejne ryby stopniowo tak aby tej równowagi nie zaburzyć – jest to proces czasochłonny i wymagający cierpliwości, ale daje doskonałe rezultaty. Prawidłowe dojrzewanie akwarium powinno trwać około 3-4 tygodni.

filtrowanie – stosowanie filtrów usuwających nadmiar amoniaku z wody do czasu ustalenia się równowagi cyklu

dodawanie kolonii bakterii azotowych do wody i piasku – kolonie takie są dostępne w formie gotowych preparatów które należy dodać do wody, oraz dodatków do filtrów, celowo „zakażonych” odpowiednimi mieszankami tych bakterii;

dodanie do nowego akwarium łyżki piasku pochodzącego z akwarium, w którym ustaliła się już równowaga azotowa – pod warunkiem jednak, że w akwarium, do którego dodajemy piasek mają być hodowane podobne gatunki ryb i roślin. Można również nowo powstające akwarium zalać ‚starą wodą’ czyli wodą pochodzącą z dojrzałego akwarium, lub odcisnąć w nowym zbiorniku gąbkę z dojrzałego filtra.

Skoro mówimy o krewetkach, pamiętać należy, że są to zwierzęta dość wrażliwe na skoki parametrów wody, więc równowaga biologiczna akwarium jest dla nich bardzo ważna. Niemniej ważne są również wartości KH, GH i pH wody akwariowej, które mogą być diametralnie różne dla różnych gatunków krewetek, ale o tym będzie więcej przy opisach konkretnych gatunków krewetek.

Więcej informacji o cyklu azotowym w przyrodzie znajdziesz tutaj: http://pl.wikipedia.org/wiki/Cykl_azotowy

zmiany naniosła Małgorzata Achtelik

Tagi: , , , , , ,